Czym tak naprawdę się różnią
Niski but kończy się pod kostką, ten za kostkę (często oznaczany jako „mid”) ją zakrywa. Z tego wynika większość różnic:
- Waga: niski but bywa o kilkaset gramów lżejszy. Waga na nogach męczy bardziej niż taka sama waga na plecach, ponieważ podnosisz ją przy każdym kroku.
- Swoboda ruchu: w niskim bucie kostka pracuje sama, but za kostkę ogranicza jej ruchy na boki.
- Ochrona: wyższa cholewka chroni kostkę przed uderzeniem o kamień. Do środka dostaje się mniej kamyków, śniegu i wody z mokrej trawy.
- Wentylacja: w niskim bucie stopa mniej się poci, a but szybciej schnie.
Czy but za kostkę chroni przed skręceniem?
Częściowo. Mocno zasznurowana wyższa cholewka stawia opór, gdy stopa zaczyna wykręcać się na bok. Najbardziej pomaga w momencie, gdy pod koniec dnia nogi już nie słuchają. Sama wysokość jednak nie uchroni przed skręceniem. Równie ważne są następujące kwestie:
- Sztywna pięta: usztywnienie pięty trzyma stopę, aby nie uciekała w bucie na boki.
- Sztywna podeszwa: buta, którego nie da się w rękach łatwo wykręcić jak ręcznika, kamień tak łatwo nie przechyli. O sztywności decyduje głównie podeszwa środkowa.
- Odpowiedni rozmiar i sznurowanie: gdy stopa w bucie pływa, nie pomoże nawet wysoka cholewka.
- Twoje kostki: silne i przyzwyczajone do terenu kostki zniosą w niskich butach więcej, niż spodziewa się ktoś, kto przez cały rok chodzi tylko po chodniku.
But za kostkę z miękką cholewką, którą można wyginać we wszystkie strony, chroni gorzej niż dobrze dopasowany niski but ze sztywną podeszwą. Podczas wyboru spróbuj więc wykręcić but w dłoniach i ścisnąć piętę. Powie Ci to więcej niż jego wysokość.
Kiedy sięgnąć po niskie buty
- utwardzone i leśne drogi, znakowane szlaki w niższych partiach
- letnie wędrówki w cieple i suchych warunkach
- szybkie wyjścia na lekko z małym plecakiem
- podejścia pod skały i łatwiejsze via ferraty: do tego służą tak zwane buty approach (podejściowe), czyli niskie buty ze sztywniejszym czubkiem i przyczepną gumą pod palcami, w których można też wspinać się po skale
- kiedy masz silne i doświadczone kostki oraz preferujesz lekkość
Na co uważać: do niskiego buta łatwo dostają się kamyki, śnieg i woda z mokrej trawy. Pomogą niskie stuptuty. Z kolei membrana w niskim bucie powstrzyma wodę tylko od spodu i po bokach. W rosie po kostki woda naleje się od góry.
Kiedy sięgnąć po buty za kostkę
- kamienisty i nierówny teren, piargi, korzenie, błoto
- wielodniowy trekking z cięższym plecakiem: z ładunkiem na plecach noga jest bardziej obciążona, a wsparcie kostki pod koniec dnia staje się odczuwalne
- góry wiosną i jesienią, śnieg, deszcz i mokra trawa
- długie zejścia z plecakiem
Uwaga na odwrotny błąd: but za kostkę to jeszcze nie jest but wysokogórski. W teren alpejski, na śnieg i pod raki potrzebujesz sztywnych butów górskich. Opisujemy je w artykule Jak wybrać buty trekkingowe.
Szybka decyzja
- Leśna droga, sucho, mały plecak: niskie.
- Kamienista ścieżka na jeden dzień z lekkim plecakiem: jedne i drugie. Decyduje sztywność podeszwy i Twoje kostki.
- Wielodniowy trekking z pełnym plecakiem: za kostkę.
- Mokro, śnieg, rosa: za kostkę z membraną lub niskie ze stuptutami.
- Podejścia pod skały i łatwa via ferrata: niskie buty approach. Na długie górskie via ferraty buty za kostkę.
- Upał: niskie z oddychającą cholewką.
Materiał cholewki
- Skóra (gładka, nubuk, zamsz) jest trwała i trzyma fason. Po zaimpregnowaniu długo opiera się wodzie. Jest jednak cięższa, dłużej schnie i wymaga rozchodzenia.
- Materiał tekstylny jest lekki, szybko schnie i prawie nie trzeba go rozchodzić. Na kamieniach przeciera się jednak szybciej niż skóra.
- Kombinacja umieszcza skórę tam, gdzie but się wyciera, a materiał tekstylny tam, gdzie ma oddychać.
Membrana (na przykład GORE-TEX) utrzymuje stopę w suchości w deszczu i w mokrej trawie. W upale jednak stopa poci się w niej bardziej niż w bucie bez membrany. Jeśli chodzisz głównie latem w suchych warunkach, nie potrzebujesz membrany.
Jak przymierzać buty
- Przymierzaj po południu, kiedy stopa jest lekko opuchnięta.
- Załóż skarpetki, w których chodzisz na wędrówki. O tym, dlaczego są one ważne, piszemy w artykule Skarpety trekkingowe.
- Przed palcami zostaw około centymetra luzu. Podczas schodzenia stopa w bucie przesuwa się do przodu.
- Podczas podchodzenia pod górę pięta w bucie nie może ślizgać się w górę i w dół.
- Spróbuj zejść z górki lub po pochyłej powierzchni. Palce nie mogą uderzać o czubek buta.
- Haczyki przy kostce pozwalają zasznurować dolną i górną część z różną siłą: podbicie luźniej, kostkę mocniej.
- Nowy but rozchodź na krótszych wycieczkach, zanim ruszysz w nim na długą trasę.
Aby buty posłużyły Ci dłużej, dbaj o nie. Instrukcję znajdziesz w artykule Jak dbać o skórzane buty ASOLO. Co oznacza marka na podeszwie, wyjaśniamy w artykule Czym jest Vibram?
Oferta: męskie buty niskie · damskie buty niskie · męskie buty za kostkę · damskie buty za kostkę · dziecięce buty za kostkę
Wróć do blog
