Jak wybrać śpiwór?

Idealnym rozwiązaniem jest zakup trzech śpiworów, z których każdy posłuży w innych warunkach, co jednak dla wielu z nas jest obciążające finansowo.

Przy wyborze w pierwszej kolejności należy określić, przez kogo i w jakich warunkach śpiwór będzie używany.

Z grubsza śpiwory można podzielić na kategorie: letnie, trzysezonowe i zimowe:

Śpiwór letni

Śpiwory przeznaczone na ciepły okres letni – od czerwca do sierpnia. Śpiwory są bardzo lekkie, czasami wręcz ultralekkie (do 1000g), dlatego świetnie sprawdzają się podczas turystyki pieszej, rowerowej lub na spływach kajakowych. Nie będą Ci przeszkadzać swoją wagą ani objętością.

Śpiwór trzysezonowy

W tych śpiworach możesz nocować od wiosny do jesieni. Jest to tzw. śpiwór uniwersalny. Ma on tę zaletę, że wystarczy Ci tylko jeden model, w którym prześpisz się wiosną, latem, jak i jesienią. Wadą tego śpiwora jest to, że ma wyższą wagę (od 1200g wzwyż) i większy rozmiar.

Śpiwór zimowy

Jak sama nazwa wskazuje, śpiwory te są przeznaczone na okres zimowy lub późną jesień. Zdecydowanie nie należy spać w tych śpiworach podczas ciepłych letnich nocy.

ZAKRES TEMPERATUR ŚPIWORA

Dane temperaturowe śpiworów określa obecnie europejska norma EN ISO 23537, która w 2016 roku zastąpiła wcześniejszą normę EN 13537 (obowiązującą od 2002 roku). Norma ta reguluje pomiar i obliczanie temperatur użytkowania.

Solidni producenci lub importerzy już dziś podają te wartości. Ci mniej rzetelni podają tylko niektóre z nich. Jeśli na śpiworze nie znajdziesz trzech wartości, a tylko dwie lub nawet jedną, nie oznacza to, że śpiwór jest zły. Producent, który nie podaje trzech wartości zgodnych z normą, utrudnia jednak klientowi porównanie. Może on wtedy uznać temperaturę ekstremalną za temperaturę komfortową. A temperatura ekstremalna zdecydowanie nie jest temperaturą, w której warto ryzykować noc w danym śpiworze.

Wszystkie podawane dane obowiązują tylko w idealnych warunkach laboratoryjnych i wyłącznie dla standardowej sylwetki męskiej lub kobiecej!

W praktyce warunki użytkowania śpiwora mogą być niezwykle zmienne. Zawsze jest to niezliczona kombinacja następujących czynników:

temperatura otaczającego powietrza
temperatura promieniowania otoczenia
prędkość i zawirowania powietrza
wilgotność zatrzymywana w śpiworze i wilgotność otoczenia
odzież użytkownika
pozycja osoby w śpiworze
izolacja między śpiworem a podłożem oraz izolacja termiczna samego podłoża
kompresja śpiwora pod wpływem wagi i objętości użytkownika
inny niż idealny stosunek powierzchni do objętości użytkownika i przestrzeni śpiwora

Zakresy temperatur śpiworów według europejskiej normy EN ISO 23537 ustala się następująco:

Komfort

Temperatura, w której użytkownik leżący w zrelaksowanej pozycji na plecach znajduje się w całkowitej równowadze termicznej i nie odczuwa zimna. Odnosi się do standardowej sylwetki kobiety w normalnych warunkach.

Limit

Dolna granica, w której użytkownik leżący w pozycji skulonej znajduje się w całkowitej równowadze termicznej i jeszcze nie odczuwa zimna. Odnosi się do standardowej sylwetki mężczyzny w normalnych warunkach użytkowania.

Ekstremum

Dolna ekstremalna temperatura, w której istnieje ryzyko uszczerbku na zdrowiu z powodu hipotermii. Odnosi się do standardowej sylwetki kobiety w normalnych warunkach użytkowania. Zdecydowanie nie należy jej traktować jako temperatury, w której można wygodnie spać.

Mimo tych danych trzeba również wziąć pod uwagę inne czynniki, takie jak aktualny stan metabolizmu i środowisko zewnętrzne.

Mogą one bowiem zniekształcić odczuwalną temperaturę, chociaż ta rzeczywista będzie odpowiadać podanym wartościom. Inaczej temperaturę odczuwalną odbiera mężczyzna, kobieta czy dziecko. Zależy to od aktualnej kondycji fizycznej, a także stanu fizycznego i psychicznego. Duży wpływ ma również wilgotność otoczenia czy ubranie. Do spania zaleca się założyć inne ubranie niż to noszone w ciągu dnia, które powinno być suche. Ubrania warto zakładać warstwowo – zaczynając od bielizny termoaktywnej lub innej pierwszej warstwy (która nie powinna być zbyt obcisła), a w razie potrzeby dodać drugą warstwę z ciepłego materiału. Jeśli dwie warstwy to za mało i chcesz dołożyć kolejną, upewnij się, że w Twoim śpiworze jest nadal wystarczająco dużo miejsca. W przeciwnym razie ściśniesz warstwę izolacyjną samego śpiwora i zakładanie dodatkowych warstw ubrań przyniesie efekt odwrotny do zamierzonego.

Jeśli ktoś zapyta: „A nie będzie mi w tym śpiworze zimno?”, bardzo trudno udzielić odpowiedzi, ponieważ odczuwanie zimna jest ZAWSZE subiektywne! Dlatego temperatury użytkowania nie są wartościami wynikającymi wyłącznie z właściwości samego śpiwora, ale zależą od warunków użytkowania, osoby i jej stanu w danym momencie.

Ponadto śpiwory dzielimy na kilka kategorii w zależności od rodzaju wypełnienia, konstrukcji czy kształtu. To właśnie na podstawie tych parametrów i przyszłego przeznaczenia śpiwora należy podjąć decyzję o wyborze.

ŚPIWÓR WEDŁUG MATERIAŁU

Materiał zewnętrzny

Znacząco wpływa na loft. Zbyt wysoka gramatura użytego materiału jest sama w sobie w zasadzie niepotrzebnym obciążeniem na Twoich plecach, ale jej skutki sięgają dalej. Ciężki materiał ściska wypełnienie izolacyjne i zmniejsza jego loft. Ważnym parametrem materiału zewnętrznego jest również hydrofobowość i oddychalność.

Materiał wewnętrzny

Jest to warstwa, która często ma bezpośredni kontakt ze skórą użytkownika i w jej przypadku kładzie się szczególny nacisk na wysoką oddychalność.

Rodzaj wypełnienia

Stosuje się wypełnienie puchowe lub syntetyczne. Wybór wypełnienia w dużej mierze determinuje właściwości termoizolacyjne i wagę śpiwora.

ŚPIWORY WEDŁUG KONSTRUKCJI

Kopertowe

Ten rodzaj śpiwora można w pełni rozpiąć i używać jako zwykłego koca. Sprawdzi się tylko na kempingu lub w domku letniskowym, w namiocie czy na zewnątrz nie zatrzyma zbyt dobrze ciepła.

Mumiowe

To najczęściej spotykany kształt śpiwora, który przylega do ludzkiego ciała, dzięki czemu optymalizuje przestrzeń wewnętrzną. Śpiwór typu mumia zmniejsza utratę ciepła i optymalizuje wielkość ogrzewanej przestrzeni. Poszerzone mumie są odpowiednie dla osób o nietypowej sylwetce, z kolei anatomiczne i elastyczne mumie znacznie lepiej dopasowują się do ciała, ponownie zmniejszając wielkość niepotrzebnie ogrzewanej przestrzeni.

Owalne

Ten kształt wywodzi się ze śpiwora typu mumia, ale jest bardziej owalny i nie odwzorowuje tak dokładnie kształtu ludzkiego ciała.

To kompromis między przestrzenią śpiwora kopertowego a mumii.

Rozszerzalne

Ta funkcja śpiworów może dotyczyć wszystkich wymienionych już kształtów.

Powiększyć można zarówno długość, jak i szerokość śpiwora.

ŚPIWORY WEDŁUG RODZAJU WYPEŁNIENIA IZOLACYJNEGO

Syntetyczne

Obecnie włókna syntetyczne są najczęściej używane jako wypełnienie śpiworów.

Również włókna syntetyczne można podzielić na wiele kategorii na podstawie ich właściwości, na przykład na mikrowłókna i włókna kanalikowe.

Każdy rodzaj włókna ma swoje specyficzne właściwości.

Mikrowłókno ma świetne właściwości termoizolacyjne i zajmuje mało miejsca. Najczęściej stosuje się je w małych śpiworach, gdzie duży nacisk kładzie się na dobry stosunek wagi do wymiarów po spakowaniu. Śpiwory z wypełnieniem z mikrowłókien mają mniejszy loft, czyli puszystość, niż śpiwory wypełnione włóknem kanalikowym.

W przypadku włókien kanalikowych rozróżniamy jeszcze liczbę kanalików, które posiadają. Wraz z większą liczbą rośnie ich zdolność zatrzymywania ciepła i puszystość.

Włókna syntetyczne są stosunkowo łatwe w pielęgnacji, antyalergiczne i bardziej odporne na wilgotne środowisko w porównaniu do wypełnień puchowych.

Zalety

Jest znacznie tańszy.
Grzeje (izoluje) nawet wtedy, gdy jest wilgotny.
Jest odpowiedni również dla alergików.

Wady

Zajmuje więcej miejsca i jest cięższy.
W porównaniu do puchowego, śpiwór z włókien kanalikowych ma znacznie krótszą żywotność (po 4 latach użytkowania jest w zasadzie zniszczony).

Jeśli wybierasz włókno kanalikowe na zimę, musisz zdecydowanie sięgnąć po materiały najwyższej jakości (praktycznie tylko marki Polarguard, Primaloft lub ewentualnie Thermolite). Śpiwór dobrze Cię ogrzeje, nawet jeśli będzie wilgotny. Jego wadą jest wysoka waga, duża objętość i przede wszystkim to, że w porównaniu do puchowego dość szybko się starzeje…

Śpiwory puchowe

Puch to sprawdzony, naturalny materiał izolacyjny. Przy odpowiedniej konserwacji i pielęgnacji zapewnia swoim użytkownikom maksymalny komfort cieplny w połączeniu z niską wagą, wysoką niezawodnością i długą żywotnością śpiwora. W porównaniu do syntetycznego wypełnienia puch jest lżejszy, łatwiejszy do spakowania i ma większą zdolność zatrzymywania ciepła.

Z kolei puch jest trudniejszy w konserwacji i podatny na wilgoć. Najczęściej używanym puchem jest puch gęsi lub kaczy.

Puch określa się na podstawie stosunku puchu i drobnego pierza. Puch zapewnia izolację termiczną, a pierze odpowiada za puszystość.

Kolejnym parametrem jest sprężystość (cuin), która oznacza zdolność puchu do zajmowania maksymalnej objętości. Wyraża sprężystość i rozprężalność. Im wyższa wartość, tym lepsza sprężystość. O jakości wypełnienia puchowego decyduje nie tylko ilość puchu w mieszance (dane 90/10, 80/20 lub 70/30), ale także jego całkowita sprężystość i rozprężalność (czyli zdolność do osiągania maksymalnej objętości i loftu). Ta „sprężystość” (ang. „Fill power”) jest uznawaną na całym świecie wielkością i jest testowana w systemie IDFB w specjalistycznych laboratoriach.

JAKI ROZMIAR ŚPIWORA WYBRAĆ?

Śpiwór powinien być lekko luźny, na tyle, aby podczas obracania się z boku na bok nie obracać się razem z całym śpiworem, lecz by robił to tylko użytkownik wewnątrz. Producenci zazwyczaj mają w ofercie dwa rozmiary w zależności od wzrostu. Wybór odpowiedniego rozmiaru i długości śpiwora jest ważnym krokiem przed jego zakupem. Śpiwór nie może być ciasny, a z drugiej strony przestrzeń między ciałem a ściankami śpiwora nie powinna być zbyt duża. Jeśli przestrzeń jest za mała, dochodzi do ściśnięcia warstwy izolacyjnej, przez co jej zdolność grzewcza nie jest stuprocentowa. W przeciwnym razie ciało musi ogrzać dużą przestrzeń. Zalecany wzrost osoby jest o około 25cm mniejszy niż całkowita długość śpiwora. Należy jednak również wziąć pod uwagę szerokość sylwetki, dlatego przed zakupem najlepiej jest przymierzyć śpiwór i do niego wejść.

MOŻLIWOŚĆ ŁĄCZENIA ŚPIWORÓW

Niektóre śpiwory posiadają tę właściwość, że można złączyć dwie sztuki w jeden duży śpiwór.

Śpiwór musi występować w wersji L (lewy) i R (prawy), a do tego powinien to być ten sam model śpiwora z jednego sezonu.

Jeśli chcesz połączyć dwa różne modele śpiworów, muszą one pochodzić z tej samej kolekcji i mieć taką samą długość.

ZAMEK ŚPIWORA

Śpiworów bez zamka praktycznie się dziś nie produkuje. Jednak zamek zamkowi nierówny. Przy niemarkowym zamku ryzykujesz, że zawiedzie Cię w najmniej oczekiwanym momencie. Noc na mrozie ze śpiworem używanym jako kołdra, ponieważ zamka nie da się zapiąć, rozchodzi się lub odpadł w nim suwak, może być zarazem Twoją ostatnią nocą. Absolutna światowa czołówka to zamki YKK, znakomite są również czeskie zamki Ws20.

Zamek powinien być osłonięty wewnętrzną ocieplającą listwą, która zapobiega ucieczce ciepła na zewnątrz przez konstrukcję zamka.